Het is verbazingwekkend hoeveel mensen zich coach noemen in Nederland.
Fulltime, parttime, met én zonder ervaring, met én zonder gecertificeerde opleiding. Prachtig, in zekere zin. Maar eerlijk? Ook best zorgelijk.
Want door die wildgroei aan coaches wordt het steeds lastiger om goede coaches te onderscheiden van goedbedoelende amateurs. En raken we soms de essentie van écht coachen uit het oog.
Tien belangrijke regels die een goede coach zal herkennen
Regel 1. Het gaat niet om jou als coach.
Het geven van goedbedoelde adviezen, sturing en oplossingen is geen coaching.
Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat het geven van advies het gevoel van autonomie en competentie bij de coachee juist ondermijnt.
🧠 Wetenschappelijk feit:
Psychologen Edward Deci en Richard Ryan ontwikkelden de Zelfdeterminatietheorie (Self-Determination Theory). Zij ontdekten dat mensen pas echt gemotiveerd raken als drie psychologische basisbehoeften vervuld worden:
– autonomie (zelf keuzes kunnen maken)
– competentie (het gevoel iets te kunnen)
– verbondenheid (je gesteund voelen door anderen)
Advies geven lijkt helpend, maar het ontneemt vaak precies dát: de autonomie en het geloof in eigen kunnen.
Daarmee wordt de coachee afhankelijk van de coach — in plaats van zelfstandig in beweging gebracht.
Een goede coach stelt dus vragen in plaats van antwoorden te geven.
Daagt uit in plaats van te sturen.
Luistert, spiegelt, en… is lui.
Want: goede coaches zijn lui.
Niet omdat ze geen energie steken in hun werk,
maar omdat ze wéten dat hun rol niet is om het werk over te nemen.
Een goede coach:
– stelt de juiste vragen op het juiste moment
– blijft weg van redden, pleasen of invullen
– maakt ruimte voor de coachee om zelf tot inzicht en eigenaarschap te komen
Kritiek geven, adviseren of verdedigen werkt zelden opbouwend.
Je stapt dan ongemerkt in de Drama Driehoek van Karpman:
Redder – Aanklager – Slachtoffer.
En zolang jij redt of aanklaagt, blijft de ander in de slachtofferrol hangen.
Coaching gaat er juist om dat iemand uit die driehoek stapt — en verantwoordelijkheid neemt voor eigen keuzes, gedrag en verandering.
Regel 2 t/m 10 zijn identiek aan regel 1.
En daar zit de hele kunst van dit vak in.
Echte coaching is subtiel, krachtig en… soms verrassend ongemakkelijk.
Vooral als je merkt dat jij als coach zelf nog steeds (onbewust) bezig bent met ‘het goed doen’, ‘je waarde bewijzen’ of ‘je kennis delen’.
Allemaal goed bedoeld. Maar niet de bedoeling.
Het gaat niet om jou.
En dáár zit je grootste impact.
Geïnspireerd op Tica Peeman, I Trust U, managen vanuit vertrouwen
Samen onderzoeken we waar je staat, wat je tegenhoudt en hoe jij jouw pad naar een schaalbare praktijk kunt vormgeven.
Je hoeft het niet alleen te doen.
Maar je moet wel zelf die eerste stap zetten.
