Heb jij last van het olifantensyndroom?

mrt 24, 2025

Misschien heb je wel eens een volwassen olifant aan een dun kettinkje zien staan.
En misschien vroeg je je af: waarom rukt hij zich niet los? Hij is toch sterk genoeg?

Het antwoord is pijnlijk simpel.

Die olifant is als baby vastgebonden. Toen was hij nog niet sterk genoeg om zich los te trekken. Hij probeerde het keer op keer, zonder succes. En op een gegeven moment… gaf hij het op.

Hij leerde: dit lukt mij niet.
En dat geloof – die overtuiging – bleef, ook toen hij wél sterk genoeg was.

Zonder dat hij het doorhad, nam hij die beperkende overtuiging mee in zijn volwassen leven.

En wij? Oeps wij doen hetzelfde.

Ook jij – en jouw klanten – hebt vast wel eens iets geprobeerd wat (nog) niet lukte.
Misschien wilde je een nieuw aanbod lanceren. Meer zichtbaar zijn. Een groep starten.

Maar het liep anders. Je kreeg niet de reacties waarop je hoopte. Je voelde je afgewezen, onzeker, of onzichtbaar.
En ergens, diep vanbinnen, trok je een conclusie.

– Dit is niets voor mij
– De markt is verzadigd
– Ik moet nog meer leren voordat ik dit kan
– Anderen zijn hier beter in
– Ik hou het voorlopig wel bij 1-op-1 coaching, dat voelt veilig.

En net als de olifant, voel je die ketting nog steeds. Maar die zit er allang niet meer.

Een spiegel voor jou als coach

Wat zou jij doen als een coachee met zo’n overtuiging bij je kwam?
Als iemand zegt: “Ik heb het geprobeerd, en het werkte niet – dus ik doe het niet meer”, wat is dan jouw reactie?

Waarschijnlijk:

– Je zou onderzoeken waar die overtuiging is ontstaan
– Je zou samen kijken of de situatie waarin het niet lukte nog actueel is
– En je zou uitnodigen om opnieuw te kiezen, vanuit wie diegene nú is

Maar doe je dat ook voor jezelf?

 

Psychologische achtergrond

In de psychologie noemen we dit fenomeen “learned helplessness”.
Een term geïntroduceerd door psycholoog Martin Seligman, die ontdekte dat mensen (en dieren) kunnen leren dat hun gedrag geen verschil maakt – ook al is dat allang niet meer waar.

Ze stoppen met proberen. Niet omdat ze niet willen. Maar omdat ze geloven dat het geen zin heeft.

En dat geloof is vaak hardnekkiger dan de realiteit zelf.

 

Toepasbaar in jouw coaching

Let in je gesprekken met klanten eens op signalen van ingesleten machteloosheid.
Zinnen als:
– “Dat heb ik al geprobeerd”
– “Dat werkt bij mij toch niet”
– “Ik weet hoe het moet, maar ik doe het gewoon niet”

Dat zijn vaak geen inhoudelijke bezwaren, maar oude kettingen die nog ergens ratelen in het onderbewustzijn.

Jouw rol als coach?
Niet die ketting doorknippen voor iemand.
Maar de ander bewust maken dat hij allang los is.

 

En jij?

Ben je toe aan de volgende stap in je praktijk, maar hou je jezelf (onbewust) klein?
Voel je dat er méér mogelijk is dan wat je nu doet – bijvoorbeeld door van 1-op-1 naar een groepsprogramma te gaan – maar blijf je aan de veilige paal staan?

Dan is dit het moment om opnieuw te kiezen.
Niet vanuit het verleden. Maar vanuit wie je nu bent.

 

Reflectievraag:
Welke ‘ketting’ geloof jij nog steeds dat je tegenhoudt – en wat zou er gebeuren als je die loslaat?

 

 

 

Samen onderzoeken we waar je staat, wat je tegenhoudt en hoe jij jouw pad naar een schaalbare praktijk kunt vormgeven.

Je hoeft het niet alleen te doen.
Maar je moet wel zelf die eerste stap zetten.